Sự kiện Mộc Kết 07 diễn ra tại Bắc Ninh ngày 11/9 sẽ cùng các xưởng nội thất tìm ra lời giải cho bài toán tăng trưởng bền vững từ lợi nhuận đến uy tín.
Với một xưởng nội thất, có đơn hàng từng được xem là tín hiệu rõ nhất của tăng trưởng. Máy chạy đều, thợ có việc, sản lượng tăng và doanh thu đi lên khẳng định một xưởng đang phát triển. Nhưng trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh và yêu cầu khắt khe hơn câu hỏi quan trọng hơn đang đặt ra: có việc liệu đã đồng nghĩa với có lợi nhuận và tạo ra giá trị tương xứng?
Thực tế tại nhiều xưởng nội thất cho thấy, câu trả lời không phải lúc nào cũng là có. Khi năng lực sản xuất không phải là lợi thế của riêng ai, nguồn cung ngày càng lớn và khách hàng có nhiều lựa chọn, một đơn hàng nếu chỉ mang về doanh thu mà không cải thiện biên lợi nhuận, vị thế hay năng lực cạnh tranh dài hạn thì chưa chắc đã là một bước tiến.
Có việc nhưng vẫn khó “có giá”
Ngành nội thất Việt Nam đang sở hữu một lực lượng sản xuất đáng kể. Từ những xưởng quy mô gia đình đến các cơ sở đã đầu tư máy móc, công nghệ và đội ngũ nhân sự chuyên môn, năng lực gia công ngày càng được nâng lên. Đặc biệt tại những khu vực tập trung sản xuất đồ gỗ, nội thất như Bắc Ninh, mật độ xưởng và lực lượng lao động trong ngành tạo nên một hệ sinh thái sản xuất sôi động.
Tuy nhiên, khi năng lực làm ra sản phẩm không còn là lợi thế hiếm, bài toán của xưởng cũng thay đổi. Một xưởng có thể nhận nhiều đơn hàng nhưng vẫn gặp khó khăn về dòng tiền, chi phí nhân công, hao hụt vật liệu, thời gian sản xuất và chi phí sửa lỗi. Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không tăng tương ứng. Thậm chí, càng nhận nhiều đơn hàng giá thấp, xưởng càng phải vận hành ở cường độ cao để duy trì một mức lợi nhuận mỏng.
Ở một góc độ khác, việc liên tục phải nhận đơn để duy trì công suất cũng khiến xưởng dễ rơi vào vòng xoáy cạnh tranh bằng giá. Khi khách hàng có thể so sánh hàng chục đơn vị cùng lúc, mức giá thấp trở thành cách nhanh nhất để giành đơn. Nhưng giá thấp lại kéo theo áp lực giảm chi phí, giảm thời gian sản xuất và tối ưu từng công đoạn. Trong vòng xoáy ấy, rất khó để xưởng dành nguồn lực cho thiết kế, nghiên cứu sản phẩm, nâng cấp tay nghề hay đầu tư vào những yếu tố có thể tạo ra giá trị cao hơn. Vấn đề vì thế không chỉ nằm ở việc “làm thế nào để có thêm đơn hàng?”, mà là “mỗi đơn hàng đang tạo ra bao nhiêu giá trị cho xưởng?”
Từ “làm nhiều” đến “làm có giá”
Trong giai đoạn thị trường còn tăng trưởng theo chiều rộng, tăng sản lượng có thể là một chiến lược hợp lý. Nhưng khi ngày càng nhiều xưởng có thể làm những sản phẩm tương tự, tăng số lượng đơn hàng không còn đủ để tạo ra lợi thế. Xưởng nội thất cần chuyển từ tư duy làm nhiều sang tư duy tạo nhiều giá trị hơn trên năng lực mình đang có.
Giá trị ấy có thể bắt đầu từ những điều rất gần với hoạt động sản xuất. Một người thợ không chỉ thực hiện bản vẽ mà có khả năng tham gia hoàn thiện giải pháp. Một xưởng không chỉ nhận vật liệu rồi gia công theo yêu cầu mà có thể tư vấn lựa chọn vật liệu phù hợp với thiết kế, công năng và ngân sách. Một quy trình sản xuất được chuẩn hóa tốt hơn có thể giảm sai lỗi, tiết kiệm vật tư và rút ngắn thời gian giao hàng. Máy móc và công nghệ, nếu được khai thác đúng, không chỉ giúp làm nhanh hơn mà còn mở ra những khả năng hoàn thiện mà trước đây xưởng chưa thể cung cấp.
Khi đó, năng lực sản xuất không còn chỉ được đo bằng số lượng sản phẩm làm ra trong một tháng, mà bằng khả năng biến tay nghề, vật liệu, công nghệ và kinh nghiệm thành những giá trị mà khách hàng sẵn sàng trả thêm. Đây cũng là bước chuyển quan trọng để xưởng thoát khỏi cuộc cạnh tranh thuần túy về giá.
Một sản phẩm có giá cao hơn không nhất thiết phải bắt đầu từ một loại vật liệu đắt hơn. Giá trị có thể nằm ở độ hoàn thiện, độ chính xác, khả năng cá nhân hóa, giải pháp thiết kế, tính ổn định, dịch vụ hậu mãi hay đơn giản là khả năng giúp khách hàng giải quyết tốt hơn một bài toán không gian. Khi xưởng tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra sản phẩm, khoảng cách giữa “nhận việc để làm” và “tạo ra sản phẩm để bán giá trị” bắt đầu được rút ngắn.
Mộc Kết 7: Bàn tròn về một bài toán rất thật của xưởng nội thất
Từ thực tế của các xưởng nội thất, Mộc Kết 7 sẽ diễn ra vào ngày 11/9 tại Bắc Ninh, do CLB HAWA miền Bắc tổ chức, với sự đồng hành của các đơn vị trong hệ sinh thái ngành gỗ - nội thất như của Hettich Việt Nam, Khóa Huy Hoàng, Cariny Việt Nam, Gỗ Minh Long, Gỗ Lâm Viên và SMAX Paint; hướng tới một vấn đề đang được nhiều xưởng quan tâm: làm thế nào để năng lực sản xuất thực sự trở thành giá trị mà thị trường ghi nhận và sẵn sàng chi trả.
Mộc Kết 7 lựa chọn chủ đề Bàn tròn xưởng mộc: Làm nội thất có giá với hình thức đối thoại, đi thẳng vào những câu hỏi sát với hoạt động của xưởng: Vì sao xưởng có nhiều đơn hàng nhưng lợi nhuận vẫn mỏng? Đâu là những giá trị khách hàng thực sự sẵn sàng trả thêm? Tay nghề, vật liệu và công nghệ có thể được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh như thế nào? Và từ một đơn vị nhận gia công, xưởng có thể tiến thêm bao xa vào chuỗi giá trị thiết kế - sản xuất - sản phẩm?...
Bắc Ninh - địa phương tập trung đông đảo các xưởng và lực lượng sản xuất nội thất cũng là một địa điểm phù hợp để cuộc đối thoại này diễn ra. Bởi khi năng lực sản xuất đã trở thành nền tảng chung của thị trường, lợi thế tiếp theo không còn nằm ở việc ai làm được nhiều hơn, mà ngày càng nằm ở câu hỏi ai tạo ra được nhiều giá trị hơn từ những gì mình đang có. Và sau mỗi đơn hàng, xưởng giữ lại được bao nhiêu lợi nhuận, bao nhiêu kinh nghiệm, bao nhiêu năng lực mới và bao nhiêu giá trị được thị trường ghi nhận. Đó mới chính là sự tăng trưởng bền vững
